Font Accessibility

โลกนี้ควรใช้ฟ้อนต์ที่อ่านและแยกแยะได้ง่าย

Captcha

วันนี้ลงทะเบียนเว็บไซต์สถานทูตสำหรับการขอวีซ่าเพื่อเดินทางไปยังต่างประเทศ แล้วต้องยืนยันตัวตนว่าเราเป็นมนุษย์ ไม่ใช่บอทที่มาเจาะเว็บไซต์ คิดว่าคงไม่ยาก เพียงแค่เราคลิกเลือกรูปภาพในตาราง 3x3 ตามที่โจทย์กำหนดมาให้

แต่เปล่าเลย ด้วยความที่ว่าเป็นเว็บไซต์รัฐบาล คงไม่อยากเสียเงินค่าบริการรายเดือนกระมั้ง โปรแกรมเมอร์เลยเลือกใช้ captcha เวอร์ชั่น 1 แทน เพราะมันฟรี ใช้ PHP สร้างเอาก็ได้แล้ว

เราเสียเวลาอยู่หน้านั้นเกือบ 2 นาที เพราะมัวแต่คลิกเปลี่ยนรูปไปเรื่อย ๆ เพราะมันดูโคตรยาก พอกดโหลดรูปภาพ captcha รูปใหม่ ก็จะได้แต่ตัวอักษรตัวเดิม ๆ

• V หรือ v
• S หรือ s
• O หรือ o หรือ 0

บอกฉันทีว่านั่นตัวพิมพ์เล็กหรือพิมพ์ใหญ่

ฟอนต์

ฟอนต์ที่ดีคือฟอนต์ที่สามารถแยกแยะได้อย่างชัดเจนระหว่างตัวอักษรโรมันพิมพ์ใหญ่หรือพิมพ์เล็กต่าง ๆ โดยฟอนต์ที่เราชอบใช้มากที่สุดก็คือ Atkinson Hypelegible¹ ฟอนต์ที่ถูกพัฒนาโดยองค์กรเบรลล์ สำหรับผู้ใช้งานที่มีปัญหาทุกประเภท เช่น

• แยกแยะไม่ออกระหว่างตัวพิมพ์ใหญ่และตัวพิมพ์เล็กตามที่กล่าวมาข้างต้น
• สายตาฟ้าฟางหรือมัว มองไม่ชัด ฟอนต์นี้ช่วยแก้ปัญหาได้ เช่นตัว B และเลข 8 หรือเลข 1 และตัว l ที่คล้าย ๆ กัน
• ไม่ปวดตาเวลาอ่าน เพราะถูกออกแบบมาให้อ่านได้แม้ว่าจะมีขนาดฟอนต์ตัวเล็กจิ๋ว
• ฟรี เอาไปใช้งานได้ทั้งส่วนตัวและทางพาณิชย์

ในขณะเดียวกัน ฟอนต์ภาษาไทยเองที่อยู่ในจำพวกนี้ก็มีเหมือนกัน ได้แก่ฟอนต์ TH-Chara โดยมีงานวิจัยจากอาจารย์ในมหาวิทยาลัยเป็นงานวิจัย ออกแบบฟอนต์สำหรับผู้สูงอายุในไทยต่อหน้าจอแท็บเลตหรือโทรศัพท์มือถือ เทียบกับฟอนต์แห่งชาติ 13 ชุด

ฟอนต์ที่อ่านถูกน้อยที่สุด คือ TH Sarabun PSK อยู่ที่ร้อยละ 7.0

โดยเฉพาะอีเจ้าตัวฟอนต์ TH Sarabun PSK เจ้าปัญหา และกูเกลียดฟอนต์นี้โคตร ๆ รวมไปถึงฟอนต์ลูกหลานมันอย่าง TH Sarabun New ด้วย สาปส่งลงหลุมไปเลย เพราะออกแบบมาเน้นสวยงาม แต่ไม่ได้คำนึงถึงการใช้งานเลย

info

TH Sarabun PSK ขนาด 12 pt เมื่อเทียบกับบรรทัดแล้ว ตัวเล็กเหมือนฟอนต์ขนาด 8 pt ในขณะเดียวกัน หากเป็นฟอนต์ภาษาอังกฤษ กลับมีขนาดที่ใหญ่และมีอัตราส่วนกับบรรทัดมากกว่าฟอนต์ TH Sarabun PSK เสียอีก แถมเวลาปริ๊นต์เอกสาร ขนาดฟอนต์กลับกลายเป็นขนาด 12 pt ซะงั้น

ปล. เว็บนี้ใช้ฟอนต์ Inter และ Tahoma จ้า เป็นฟอนต์ที่เกือบสุดของการใช้งาน (แต่ไม่ถึงกับ Atkinson Hypelegible นะ)

Footnotes

1. Read Easier With Our Family of Hyperlegible Fonts ↩